جرمگیری دندان با روش گیاهی ممکن است؟ مراقبت ایمن در خانه
فهرست مطالب
جرم سخت‌شدهٔ دندان را دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان با ابزار مخصوص برمی‌دارد. مسواک و نخ دندان، پلاک نرم را پیش از سفت‌شدن پاک می‌کنند. سرکه، دانهٔ کنجد، پوست گردو و خمیرهای دست‌ساز جرم را به‌طور قابلاتکا جدا نمی‌کنند و بعضی از این روش‌ها ممکن است به مینای دندان یا لثه آسیب بزنند.
اگر پشت دندان‌های جلو لایه‌ای زبر حس می‌کنید، یا از زردشدن چند دندان نگرانید، اول مشخص کنید برای چه چیزی دنبال راه‌حل هستید. لکه، پلاک و جرم ظاهر و رسیدگی متفاوتی دارند. وقتی تغییر کنار خط لثه با خونریزی یا درد همراه است، معاینهٔ دندان و لثه کمک بیشتری از امتحان کردن یک دستور خانگی میکند.
تفاوت پلاک، جرم و لکهٔ دندان چیست؟
پلاک لایه‌ای نرم و چسبنده از باکتری‌هاست که روی دندان و نزدیک لثه جمع می‌شود. بخشی از پلاک در فاصلهٔ دندانها می‌ماند، جایی که برس مسواک به‌خوبی نمی‌رسد. اگر پلاک مرتب پاک نشود، میتواند سفت شود و جرم تشکیل دهد. جرم ممکن است بالای لثه دیده شود یا زیر لثه بماند و هنگام نگاه‌کردن در آینه پیدا نباشد.
لکهٔ سطحی ممکن است با مصرف چای و قهوه یا دخانیات دیده شود. رنگ طبیعی دندانها هم یکسان نیست. وجود زردی به‌تنهایی جرم را ثابت نمی‌کند و روشن‌بودن دندان هم سلامت لثه را نشان نمی‌دهد. اگر یک نقطهٔ تیره یا زبری بعد از مراقبت معمول باقی مانده، با جسم نوک‌تیز آن را نخراشید. دندانپزشک میتواند تشخیص دهد با جرم، رنگ سطحی یا مشکل دیگری روبه‌روست.
جرمگیری و سفیدکردن هدف جداگانه‌ای دارند. دندانپزشک هنگام جرمگیری رسوب را از سطح دندان و در صورت نیاز از زیر لثه پاک میکند. گاهی همراه این کار لکهٔ سطحی هم کمتر به چشم می‌آید، اما رنگ زمینهٔ دندان الزاماً تغییر نمی‌کند. اگر نگرانی اصلی شما تغییر رنگ یک دندان یا زردی بعد از سال‌ها مصرف چای است، همان را در معاینه بگویید تا مسیر رسیدگی از ابتدا روشن باشد.
سرکه و آب‌لیمو چه اثری روی دندان دارند؟
سرکهٔ سیب و آب‌لیمو اسیدی‌اند. تماس طولانی یا مکرر اسید با دندان میتواند به فرسایش مینا منجر شود. محلول رقیق‌شده هم روش تأییدشده‌ای برای جرمگیری نیست. اگر بعد از کشیدن مادهٔ ترش روی دندان احساس می‌کنید سطح آن فرق کرده، این تغییر دلیلی برای جداشدن جرم یا تمیزترشدن زیر لثه نیست.
افزودن جوش شیرین یا نمک به سرکه، آب‌لیمو یا خمیردندان هم یک فرمول دندان‌پزشکی نمی‌سازد. ساییدن دندان با خمیرهای زبر ممکن است سطح دندان و لثه را تحریک کند. خمیردندان استاندارد با ترکیب و میزان سایندگی مشخص، با مخلوطی که در آشپزخانه درست می‌شود تفاوت دارد. برای مراقبت روزمره، انتخاب ساده خمیردندان فلورایددار و مسواک نرم است.
آیا کنجد، روغن کنجد یا گیاهان دیگر جرم را برمی‌دارند؟
جویدن کنجد یا کشیدن دانه روی دندان جای تمیزکردن خط لثه و بین دندانها را نمی‌گیرد. چرخاندن روغن کنجد یا روغن نارگیل در دهان هم روشی رایج در برخی توصیه‌های سنتی است، اما شواهد قابلاتکا برای برداشتن جرم و جایگزینی مراقبت روزمره با آن وجود ندارد. اگر بعد از مصرف ماده‌ای دهانتان خوش‌بوتر شد، از این حس نمی‌توان وضعیت لثه یا وجود جرم را نتیجه گرفت.
پوست گردو، زردچوبه، پودر سدر و میخک هم در توصیه‌های خانگی دیده می‌شوند. حتی اگر گیاهی در محصولی برای مراقبت دهان به‌کار رفته باشد، از آن نمی‌توان نتیجه گرفت مالیدن پودر یا عصارهٔ خالص آن روی دندان ایمن است یا رسوب سفت را جدا میکند. پودرهای زبر یا عصاره‌های غلیظ را برای جرمگیری روی لثه نمالید.
مرور روش‌های رایج کمک میکند هنگام روبه‌روشدن با یک نسخهٔ خانگی، اول به نتیجه‌ای که وعده می‌دهد توجه کنید. براق‌شدن سطح، کم‌شدن موقت بو و جداشدن جرم سه اتفاق متفاوت‌اند.
روش رایج در خانه | دربارهٔ جرم دندان چه می‌دانیم؟ |
|---|---|
سرکه یا آب‌لیمو | جرم سخت را به‌طور قابلاتکا برنمی‌دارد و تماس طولانی با اسید میتواند مینا را فرسوده کند. |
روغن یا دانهٔ کنجد | مدرک کافی برای برداشتن جرم ندارد و جای تمیز کردن روزانه را نمی‌گیرد. |
پوست گردو، میخک، سدر یا زردچوبه | پودر و عصارهٔ خانگی راه اثبات‌شده‌ای برای جداکردن رسوب نیستند. |
خمیر دست‌ساز جوش شیرین یا نمک | ساییدن با خمیر زبر ممکن است آسیب بزند و جرم سخت را برنمی‌دارد. |
در خانه چطور از جمع‌شدن پلاک و تشکیل جرم کم کنیم؟
روزی دو بار و هر بار حدود دو دقیقه با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید. سطح بیرونی، سطح سمت زبان و قسمت جوندهٔ دندانها را تمیز کنید. پشت دندان‌های جلوی پایین و کنار خط لثه جاهایی هستند که به‌راحتی از قلم می‌افتند. دست را سبک نگه دارید و به‌جای فشار زیاد، مسواک را به آرامی از یک بخش دهان به بخش بعد ببرید.
روزانه بین دندانها را با نخ دندان یا برس بین‌دندانی مناسب تمیز کنید. اگر نخ مرتب پاره می‌شود، برس با فشار وارد می‌شود یا نمی‌دانید اطراف سیم ارتودنسی و روکش چطور تمیز می‌شود، در ویزیت بعدی از دندانپزشک بخواهید اندازهٔ ابزار و روش حرکتش را نشان دهد. برای برداشتن تودهٔ سفت، استفاده از ابزار فلزی خانگی یا فشار بیشتر مسواک را امتحان نکنید.
پس از مسواک، کف خمیردندان را بیرون بریزید. آبکشی فوری اثر فلوراید باقی‌مانده را کم میکند. اگر برای مشکل مشخصی دهان‌شویه گرفته‌اید، زمان مصرف را از روی دستور آن یا نظر دندانپزشک دنبال کنید. دهان‌شویه‌ای که بوی خوش ایجاد میکند به بخش‌هایی که نخ و برس جا گذاشته‌اند رسیدگی مکانیکی نمی‌کند و جرم را هم جدا نمی‌کند.
بوی دهان بعد از یک وعده با بویی که روزها باقی می‌ماند فرق دارد. مطلب هل و بوی بد دهان پس از غذا دربارهٔ اثر موقت رایحهٔ خوراکی است. اگر بو با تمیزکردن منظم بهتر نمی‌شود یا همراه خونریزی لثه است، علت آن را در معاینه پیگیری کنید.
چه زمانی برای جرم یا خونریزی لثه مراجعه کنیم؟
رسوب سفت، خونریزی تکرارشونده هنگام مسواک، قرمزی یا ورم لثه و بوی بد ماندگار را در ویزیت مطرح کنید. اگر لثه بسیار دردناک و متورم شده یا دندان دائمی لق شده است، برای مراجعهٔ سریع‌تر با مرکز دندان‌پزشکی تماس بگیرید. حتی وقتی درد ندارید، ممکن است به معاینهٔ زیر خط لثه نیاز باشد.
برای همهٔ افراد فاصلهٔ یکسانی بین جرم‌گیری‌ها لازم نیست. نتیجهٔ معاینه، وضعیت لثه و سرعت تجمع رسوب در تعیین زمان مراجعه نقش دارند. اگر قبلاً حین جرمگیری اذیت شده‌اید، پیش از شروع دربارهٔ حساسیت، مراحل کار و برآورد هزینه سؤال کنید. دندانپزشک میتواند توضیح دهد آیا تمیزکاری معمول کافی است یا با توجه به وضعیت لثه باید زیر لثه هم بررسی و تمیز شود.
اگر به تمیزکاری زیر لثه نیاز باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟
در معاینه، دندانپزشک ممکن است با ابزار ظریفی عمق فاصلهٔ بین لثه و دندان را اندازه بگیرد. اگر رسوب و پلاک زیر خط لثه جمع شده و با بیماری لثه همراه باشد، تمیزکاری عمیق میتواند بخشی از درمان باشد. در این روش رسوب‌های بالای لثه و زیر آن برداشته و سطح ریشه در محل‌های درگیر تمیز می‌شود. اینکه این کار لازم است، با نگاه‌کردن به رنگ دندان در خانه معلوم نمی‌شود.
در صورت نیاز ممکن است تمیزکاری عمیق در چند نوبت و با بی‌حسی موضعی انجام شود. برای مراقبت بعد از آن، دستور مرکز دندان‌پزشکی را بگیرید و بپرسید حساسیت موقت چه مدت قابل‌انتظار است، چطور باید دندانها را تمیز کنید و پیگیری بعدی چه زمانی است. اگر درد یا تورم مطابق توضیحی که گرفته‌اید پیش نمی‌رود، دوباره با همان مرکز تماس بگیرید.
پرسش‌های متداول
آیا جرم دندان را میتوان با مسواک جدا کرد؟+
مسواک پلاک نرم را پاک میکند. جرم سفتشده برای برداشتن به تمیزکاری حرفهای نیاز دارد.
آیا استفاده از سرکهٔ رقیق برای جرمگیری مناسب است؟+
شواهدی برای جرمگیری با سرکهٔ رقیق وجود ندارد. تماس طولانی یا مکرر با اسید میتواند مینای دندان را فرسوده کند.
آیا روغن کنجد جای مسواک و نخ دندان را میگیرد؟+
خیر. شواهد قابلاتکا برای برداشتن جرم با روغن کنجد وجود ندارد. مسواک فلورایددار و تمیزکردن بین دندانها پایهٔ مراقبت روزمرهاند.
لکهٔ زرد روی دندان همیشه جرم است؟+
خیر. لکهٔ سطحی، رنگ طبیعی دندان و جرم میتوانند ظاهر متفاوتی داشته باشند. دندانپزشک میتواند علت تغییر ماندگار رنگ یا زبری را مشخص کند.
برای خونریزی لثه چه زمانی باید مراجعه کرد؟+
خونریزی مکرر یا لثهٔ دردناک نیاز به معاینه دارد. برای تورم و درد شدید یا لق‌شدن دندان دائمی سریع‌تر نوبت بگیرید.
