دمنوش برای حالت تهوع چه کمکی می‌کند؟ زنجبیل و ۹ نوشیدنی دیگر
فهرست مطالب
برای تهوع خفیفی که تازگی شروع شده و علامت هشدار ندارد، چند جرعهٔ کوچک آب یا نوشیدنی ساده‌ای که تحمل می‌کنید میتواند کمک کند مایعات دریافت کنید. دمنوش لازم نیست داغ یا غلیظ باشد. زنجبیل برای بعضی موارد تهوع بارداری بررسی شده است، اما نتایج به همهٔ علت‌های تهوع یا همهٔ دم‌کرده‌ها تعمیم پیدا نمی‌کند.
اگر تهوع ناگهانی با درد فشاری قفسهٔ سینه، تنگی نفس یا درد منتشرشونده به بازو، پشت، گردن یا فک همراه است، فوراً کمک اورژانسی بگیرید. درد شدید شکم و استفراغ خونی یا شبیه تفالهٔ قهوه هم به کمک فوری نیاز دارند. اگر نمی‌توانید مایعات را نگه دارید، بهویژه همراه سرگیجه، کاهش واضح ادرار یا خشکی دهان، برای بررسی کمآبی سریع اقدام کنید.
وقتی حالت تهوع خفیف است، چه نوشیدنی‌ای را امتحان کنیم؟
از چیزی شروع کنید که بوی تند ندارد و مزه‌اش برایتان آشناست. آب خنک یا هم‌دمای اتاق را جرعه‌جرعه امتحان کنید. اگر طعم گرم را بهتر تحمل می‌کنید، بگذارید نوشیدنی از داغی بیفتد. نوشیدن یک فنجان کامل در یک نوبت لازم نیست. اگر بوی نوشیدنی حس تهوع را بیشتر می‌کند، لیوان را کنار بگذارید و در نوبت دیگری با چند جرعه آب ساده امتحان کنید.
تهوع پس از یک غذای سنگین، در مسیر سفر یا بعد از شروع دارو لزوماً علت یکسانی ندارد. زمان شروع، دفعات استفراغ، علائم همراه و داروهای تازه را در نظر بگیرید. اگر تهوع پس از شروع دارو تکرار می‌شود، قبل از تغییر مقدار یا قطع آن با پزشک یا داروساز صحبت کنید. با دانستن علت، می‌شود دربارهٔ نوشیدنی یا مراقبت مناسب‌تر تصمیم گرفت.
بعد از استفراغ، اگر می‌توانید مایع بنوشید، جرعههای کوچک معمولاً قابل‌تحمل‌تر از یک لیوان پر هستند. در صورت از دست رفتن مایعات، محلول خوراکی جبران آب و املاح با دستور روی بسته کاربرد متفاوتی از چای یا آب‌لیموی شیرین دارد. اگر هر بار با نوشیدن دوباره استفراغ می‌کنید یا نشانه‌های کمآبی دارید، به پیگیری پزشکی نیاز است.
در دوره‌ای که بوی غذا اذیتتان می‌کند، خوردن را با یک وعدهٔ بزرگ و غذای بسیار چرب شروع نکنید. غذاهای ساده را در سهم‌های کوچک‌تر امتحان کنید و بعد از خوردن فوراً دراز نکشید. اگر در حال آشپزی هستید و بوی سرخ‌کردنی حالتان را بدتر می‌کند، از آن فضا فاصله بگیرید و نوشیدنی ساده را جای دیگری بنوشید.
وضعیت | نخست چه کاری انجام دهیم؟ | چه چیزی را دنبال کنیم؟ |
|---|---|---|
تهوع خفیف و توانایی نوشیدن | آب را به اندازهٔ چند جرعه شروع کنید. | تحمل نوشیدن و بهترشدن در طول روز. |
استفراغ چندباره | مایع را در نوبت‌های کوچک امتحان کنید و دربارهٔ محلول جبران مایعات بپرسید. | ناتوانی در نگه داشتن مایعات، کاهش ادرار یا سرگیجه. |
تهوع با داروی تازه | با داروساز یا پزشک نسخه تماس بگیرید. | نام دارو و زمانی که علامت نسبت به مصرف شروع شد. |
استفراغ خونی یا درد شدید شکم | کمک فوری بگیرید. | در انتظار اثر نوشیدنی نمانید. |
همهٔ موقعیت‌ها با نوشیدنی حل نمی‌شوند. اگر مطمئن نیستید نشانهٔ شما جزو هشدارهاست، علائم را شرح دهید و دربارهٔ فوریت راهنمایی بگیرید.
اگر چند نفر بعد از خوردن غذای مشترک دچار تهوع یا اسهال شده‌اند، نام غذا و زمان خوردن را به خاطر بسپارید و موقع گرفتن راهنمایی بگویید. در این وضع نوشیدنی معطر علت را برطرف نمی‌کند. تا وقتی مایعات را تحمل می‌کنید، جرعههای ساده و ثبت علامت‌ها عملی‌ترند. اگر یکی از افراد علامت شدید دارد یا نمی‌تواند بنوشد، وضعیت او را جداگانه و سریع پیگیری کنید.
ده دمنوش و نوشیدنی رایج و میزان اطمینان به آن‌ها
از این فهرست برای شناخت تفاوت شکل مصرف و طعم استفاده کنید. برای بسیاری از گزینه‌ها شواهد انسانیِ کافی دربارهٔ خود دم‌کرده وجود ندارد. نتیجهٔ یک مطالعه روی کپسول، عصاره یا رایحه، دستور مصرف یک نوشیدنی خانگی را تعیین نمی‌کند.
۱. زنجبیل، بیشترین شواهد در تهوع بارداری
در برخی پژوهشها فرآوردهٔ زنجبیل به کاهش تهوع بارداری کمک کرده است. بیشتر پژوهشها دربارهٔ مکمل‌ها بوده‌اند. مقدار زنجبیل در فنجان خانگی ثابت نیست و نمی‌توان نتیجه را به تهوع ناشی از سفر، جراحی یا شیمی‌درمانی تعمیم داد. زنجبیل خوراکی هم ممکن است سوزش معده یا ناراحتی شکم ایجاد کند. در بارداری یا هنگام مصرف دارو، پیش از مصرف با هدف درمانی دربارهٔ شکل مناسب با پزشک یا داروساز گفت‌وگو کنید.
اگر زنجبیل را صرفاً برای طعم نوشیدنی می‌خواهید، یک برش نازک طعم ملایم‌تری نسبت به زنجبیل رنده‌شدهٔ فراوان دارد. وقتی نوشیدنی آماده شد، آن را صاف کنید و بگذارید از داغی بیفتد. افزودن لیمو یا شیرین‌کننده سلیقه‌ای است. برای کسی که همین حالا با طعم تند یا ترش ناراحت می‌شود، آب ساده انتخاب راحت‌تری است.
۲. بابونه، طعم ملایم و شواهد ناکافی برای تهوع
طعم گلی بابونه برای بعضی افراد خوشایند است، اما برای درمان تهوع ناشی از استرس، ماشین‌گرفتگی یا بارداری نمی‌شود به آن تکیه کرد. اگر به بابونه یا گیاهان هم‌خانواده واکنش داشته‌اید آن را امتحان نکنید. مصرف منظم فرآوردهٔ گیاهی هنگام بارداری یا همراه دارو را پیشاپیش بررسی کنید.
۳. آب‌لیمو و عسل، نوشیدنی با طعم ترش و شیرین
آب با طعم ملایم لیمو برای کسی که این مزه را دوست دارد یک نوشیدنی است. بررسی رایحهٔ لیمو در یک مطالعه به معنی اثر یک نوشیدنی شیرین یا خوردن اسانس نیست. اگر طعم ترش سوزش یا دل‌آشوبی را بیشتر می‌کند، لیمو را کنار بگذارید. برای جبران مایعات از دست‌رفته هم به نوع نوشیدنی و شدت علائم توجه کنید.
۴. رازیانه، طعم بادیانی و کاربرد سنتی
رازیانه در بعضی نوشیدنی‌های سنتی برای طعم استفاده می‌شود. پژوهش محدود دربارهٔ فرآورده‌ای خاص در یک موقعیت، مثلاً علائم قاعدگی، دربارهٔ علت‌های دیگر یا دمنوش خانگی پاسخ نمی‌دهد. اگر برای انتخاب یک فنجان به دلیل وجود تهوع به این بخش رسیده‌اید، از درمان فرض کردن رازیانه یا مخلوط کردن آن با چند گیاه دیگر پرهیز کنید.
۵. نعناع فلفلی، تفاوت برگ با روغن
در راهنمای NHS چای نعناع به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل امتحان برای تهوع خفیف آمده است. دربارهٔ برگ نعناع فلفلی به‌تنهایی پژوهش کافی برای نتیجهٔ قطعی نداریم. بیشتر بررسی‌ها دربارهٔ فرآورده‌های دیگر بوده‌اند. روغن خوراکی غلیظ و اسانسِ معطر را به فنجان اضافه نکنید. اگر طعم نعناع برایتان سوزش ایجاد می‌کند، نوشیدنی دیگری را انتخاب کنید.
۶. شیرین‌بیان، گزینه‌ای برای خوددرمانی تهوع نیست
شیرین‌بیان ممکن است به عنوان یکی از ترکیبات دمنوش مخلوط روی بسته نوشته شده باشد. شناختن نامش روی برچسب مهم‌تر از تنظیم مقدار یک فنجان است. اگر فشار خون بالا، بیماری قلب یا کلیه دارید، باردارید یا دارو مصرف می‌کنید، پیش از استفاده از فرآوردهٔ شیرین‌بیان با متخصص سلامت مشورت کنید. برای تهوع سراغ آن به‌عنوان درمان نروید.
۷. چای لیمو، با آب لیمویی ساده فرق دارد
اگر چای لیمو از برگ چای تهیه شده باشد، ممکن است کافئین داشته باشد. دمنوشی که تنها از آب و تکه‌ای لیمو آماده می‌شود ترکیب دیگری است. برای تصمیم دربارهٔ یک محصول آماده، فهرست مواد را بخوانید. اگر عطر قوی، طعم ترش یا نوشیدنی کافئین‌دار برایتان قابل‌تحمل نیست، آب ساده را کنار دست بگذارید.
۸. زیره، ادویهٔ غذایی و نه درمان اثبات‌شدهٔ تهوع
زیره بیشتر به عطر گرمش در آشپزی شناخته می‌شود. اینکه از زیره یا عصاره‌ای در یک بررسی گوارشی استفاده شده، برای نتیجه‌گیری دربارهٔ درمان تهوع با دمنوش خانگی کافی نیست. زیرهٔ سبز و سیاه را هم از نام محلی یا شباهت کاربردشان به یکدیگر تبدیل نکنید. هنگام تهوع، نوشیدنی ساده‌ای که تحمل می‌کنید از دم‌کردهٔ چند ادویه قابل پیش‌بینی‌تر است.
۹. میخک، عطر قوی که ممکن است دلخواه نباشد
وجود اوژنول در میخک به‌تنهایی نشان نمی‌دهد نوشیدن دم‌کردهٔ آن حالت تهوع را کم می‌کند. میخک در غذا طعم مشخصی دارد و برای کسی که در زمان تهوع به بوی ادویه حساس است ممکن است دلپذیر نباشد. برای درمان دل‌درد و تهوع به روغن میخک یا جوشاندهٔ غلیظ تکیه نکنید.
۱۰. اسطوخودوس، رایحه با شواهد متفاوت از نوشیدنی
دربارهٔ فرآورده‌های مختلف اسطوخودوس برای موضوع‌های دیگر مطالعه شده است، اما از آن‌ها نمی‌شود برای تهوع یک نوشیدنی خانگی تجویز کرد. رایحه یا عصارهٔ مخصوص پوست و محیط خوراکی نیست. وقتی تهوع با اضطراب همراه است، همراهی این دو علامت را در نظر بگیرید و در صورت تکرار دربارهٔ علت و راه مراقبت با متخصص سلامت حرف بزنید.
بارداری، سفر یا درمان پزشکی چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟
تهوع در بارداری ممکن است در هر ساعتی از روز پیش بیاید. اگر غذا و مایعات به‌سختی می‌مانند، ادرار کم یا تیره شده یا دچار ضعف و سرگیجه شده‌اید، با ماما یا پزشک تماس بگیرید. بررسی زنجبیل در برخی مطالعات به معنی مناسب بودن همهٔ مکمل‌ها یا دمنوش‌های چندگیاه در بارداری نیست. در صورت نیاز، پزشک میتواند راه‌های دیگری برای کنترل تهوع بررسی کند.
در تهوع بارداری، اگر بوی غذاهای گرم محرک است، خوردن سهم‌های کوچک از غذای ساده و در صورت تحمل غذاهای سرد ممکن است آسان‌تر باشد. با جرعههای کوچک می‌توانید مایعات را در طول روز پخش کنید. اگر تهوع باعث شده مقدار غذایی که می‌خورید به‌وضوح کم شود یا وزن از دست بدهید، همان را در تماس با ماما یا پزشک مطرح کنید.
در تهوع سفر، نگاه‌کردن به نقطه‌ای ثابت در دوردست، توقف برای استراحت در سفر طولانی و کنارگذاشتن کتاب یا صفحهٔ گوشی ممکن است کمک کند. اگر هنوز راه نیفتاده‌اید و این مشکل مرتب تکرار می‌شود، از داروساز بپرسید چه روشی با سن، شرایط و داروهای شما سازگار است. اگر تهوع پس از سفر ادامه دارد، صرف هم‌زمانی با سفر برای تعیین علت کافی نیست.
در دورهٔ شیمی‌درمانی یا بعد از عمل، به تیم درمان بگویید آیا تهوع از قبل وجود داشته، با کدام دارو شروع شده و آیا برنامهٔ فعلی آن را مهار می‌کند. درمان ضدتهوع بر اساس موقعیت تنظیم می‌شود. اگر می‌خواهید کنار آن گیاه یا مکمل مصرف کنید، نام و شکل فرآورده را به تیمی بگویید که داروها و برنامهٔ درمانی شما را می‌شناسد.
اگر تهوع با دل‌پیچه همراه است، در راهنمای دل‌پیچه و نشانه‌های هشدار می‌توانید تفاوت ناراحتی گذرا و نشانه‌های نیازمند پیگیری را بخوانید. زمان شروع، وجود تب یا درد و اینکه مایعات را نگه می‌دارید یا نه را در صورت تماس با پزشک بگویید.
چه زمانی با دمنوش منتظر نمانیم؟
تهوع ناگهانی همراه درد فشاری سینه یا تنگی نفس، همچنین استفراغ خونی یا درد شدید شکم، به کمک فوری نیاز دارد. وقتی تهوع پس از چند روز بهتر نمی‌شود یا مرتب برمی‌گردد نیز برای بررسی علت مراجعه کنید. اگر در خانه از کسی مراقبت می‌کنید، تعداد دفعات استفراغ و آخرین زمانی که توانسته مایع را نگه دارد اطلاعاتی کاربردی برای تیم درمان است.
برای تماس، این اطلاعات را نزدیک دست بگذارید. تهوع از چه زمانی شروع شده است؟ آیا استفراغ، تب یا درد هم دارید؟ آخرین بار چه وقتی ادرار کردید و چه چیزی توانستید بنوشید؟ اگر بیماری زمینه‌ای دارید، باردارید یا دارویی تازه شروع کرده‌اید، آن را همان ابتدا بگویید. شرح این نشانه‌ها برای تصمیم درمانی از نام دمنوشی که امتحان کرده‌اید مهم‌تر است.
پرسش‌های متداول
بهترین دمنوش برای حالت تهوع چیست؟+
به علت تهوع و تحمل نوشیدنی بستگی دارد. برای حالت خفیف جرعههای کوچک آب ساده را امتحان کنید. برای زنجبیل در تهوع بارداری شواهد محدود به موارد مشخص وجود دارد.
آیا زنجبیل برای تهوع بارداری مناسب است؟+
برخی پژوهشها اثر زنجبیل را در این موقعیت بررسی کردهاند. پیش از مصرف با هدف درمان، نوع و مقدار فرآورده را با ماما، پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
نعناع فلفلی برای تهوع یا رفلاکس مناسب است؟+
چای نعناع ممکن است برای برخی قابل تحمل باشد، اما برگ با روغن غلیظ متفاوت است. اگر سوزش را بیشتر می‌کند، آن را کنار بگذارید.
اگر نوشیدنی را نگه ندارم چه کنم؟+
ناتوانی مکرر در نگه داشتن مایعات میتواند به کمآبی بینجامد. بهویژه در بارداری، یا با ادرار کم و سرگیجه، سریع راهنمایی پزشکی بگیرید.
چه علائمی به کمک فوری نیاز دارند؟+
استفراغ خونی، درد شدید شکم یا تهوع ناگهانی همراه درد فشاری قفسهٔ سینه یا تنگی نفس به کمک فوری نیاز دارد.
